Mersin Ticaret ve Sanayi Odası seçimleri öncesi bazı üyelerin gruplarının değiştirilmesi kararı mahkemeden döndü! Mahkemenin, üyelerin meslek gruplarının somut tespit olmadan değiştirilemeyeceğine karar vermesi ile kriz derinleşti!
HEDİYE EROĞLU
Kuruluşunun 141’inci yılını kutlayan Türkiye’nin en eski kuruluşlarından 40 meslek komitesi bünyesinde 35 bine yakın üyesi bulunan Mersin Ticaret ve Sanayi Odası’nda (MTSO) Ekim- Kasım aylarında yapılması beklenen seçim krizi büyüyor!
2 BİN ÜYENİN MESLEK KODU DEĞİŞİKLİĞİ KRİZ YARATTI
Geçtiğimiz aylarda seçim sürecinin başlaması ile başlayan NACE kodu değişimi tartışması yeni bir boyut kazandı.
Oda yönetimi Türkiye genelinde uygulanan sistem kapsamında 2012 yılından bu yana ilk kez NACE kodlarında güncelleme yapıldığını belirterek, Mersin’de yaklaşık 2 bin üyenin kodunun değiştiğini açıkladı. Bu değişikliklerin büyük ölçüde sistemsel düzenleme olduğu vurgulanarak, üyelerin yüzde 99’unun doğru faaliyet alanlarına yerleştirildiği savunuldu.
BAŞKAN ÇAKIR’DAN “KEYFİ DEĞİŞİKLİK” YANITI
Nisan ayında katıldığı bir televizyon programında konuyla ilgili açıklamalarda bulunan MTSO Başkanı Hakan Sefa Çakır, kamuoyunda oluşan “keyfi değişiklik” iddialarına tepki gösterdi. Başkan Çakır, sürecin tamamen resmi ve denetimli olduğunu dile getirdi. Yanlışlık tespit edilmesi halinde üyelerin vergi daireleri üzerinden başvuru yaparak eski kodlarına dönebileceğini belirten Çakır, yönetim kurulu kararlarının da bu çerçevede alındığını ifade etti.
Seçim sürecine ilişkin de önemli mesajlar veren Çakır, oda seçimlerinin Ekim ya da Kasım ayında yapılabileceğini, sürecin en fazla bir yıl uzayabileceğini söyledi. Ancak tartışmaların oda gündemini gereksiz şekilde meşgul ettiğini belirten Çakır, Mersin’in çok daha büyük fırsatlara odaklanması gerektiğini vurguladı.
DENGELER İLE OYNANDI İDDİALARI YARGIYA TAŞINDI
Ancak bu açıklamalar tepkileri dindirmeye yetmedi. Oda da maliye kaydında herhangi bir problemi bulunmayan, aktif olarak faaliyet gösteren bazı şirketlerin üyeliklerinin silindiği ve üyeliği sonlandırılamayan firmaların ise NACE kodlarının değiştirilerek, komite dengelerinde belirli gruplar lehine pozisyon alındığı öne sürüldü.
Seçimin kaderini etkileyebilecek düzeyde bir kod değişimi yapıldığını savunan muhalifler konuyu yargıya taşıdı.
MAHKEME KOD DEĞİŞİKLİĞİNE GEÇİT VERMEDİ
Mersin 1. İdare Mahkemesi, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığınca kayıtlı üyenin faaliyet gösterdiği grup yerine NACE kodu değişikliğiyle resen başka gruba kaydedilmesi girişimini hukuka aykırı buldu. Mahkeme 2026/597 Esas numaralı yürütmenin durdurulması kararında; “Odalarda Mesleklerin Gruplandırılması Hakkında Yönetmelik uyarınca, bir üyenin faaliyet kodu değiştirilirken fiilen yaptığı iştigal konusu esas alınmalı ve bu durum üyenin beyanına ya da somut bir tespit raporuna (oda/Birlik tarafından yapılan) dayandırılmalıdır. Davalı oda, somut bir inceleme veya rapor hazırlamadan bu işlemi resen tesis ettiği için işlem hukuka aykırı bulunmuştur” ifadeleri yer aldı.
Davalı idarenin “idari başvuru yolları tüketilmeden dava açıldı” yönündeki iddiasını da, ilgili mevzuatta böylesi işleme karşı zorunlu bir idari başvuru yolu öngörülmediği gerekçesiyle yerinde görülmediği bildirildi..
“KARAR, EMSAL TEŞKİL EDECEK ÖNEM VE NİTELİKTE”
Gelişmeleri değerlendiren araştırmacı yazar Abdullah Ayan, “Yargı, MTSO yönetiminin seçimleri doğrudan etkileyecek ‘üyelerin gruplarını değiştirme’ uygulamasına ‘dur’ dedi. Karar, oda seçimlerinde seçme ve seçilme hakkını kullanmak isteyen çok sayıda üye için emsal teşkil edecek önem ve nitelikte.
Asıl soru ise Oda yönetiminin resen yaptığı değişiklikten mağdur olan ve seçimlerin 6 ay içinde yapılması halinde faaliyet kodu değişikliğiyle farklı gruplara yerleştirilen ve değişiklikten habersiz olduğu için yargı yoluna başvurmamış üyelerin mevcudiyeti.
Bu durumda Ticaret Bakanlığı’nın, oda yönetiminin, NACE değişikliğiyle grupları ve sonuçta tüm meclis yapısı yanında oluşacak yönetimi etkileyecek girişimine yargı kararını göz önünde bulundurarak incelemesi ve seçim tarihini bu inceleme sonucuna göre belirlenmesi gerektiği hususu da göz önünde bulundurulmalı diye düşünüyorum” diye konuştu.